රොටියමැද්දෙ තියනවා කොටියෙක්ගේ දතක්.

අනේ ඉතින් පහුගිය දවස් වල කිසිම සාටර් එකක් නැතුව ගුනේ අය්යත් සාටර් වෙවී ඉන්න කොට මෙන්න ගුනේ අය්යාගේ අම්මා ගුනේ අය්යට රොටියක් ගෙනත් දුන්නා රොටියක් කිව්වට රොටියක්ම නෙමේ ඒක එලවලු දාලා හදපු එලවලු රොටියක්..ඉතින් ඔහොම රොටිය කකා ඉන්න කොට රොටිය මැද්දෙ තියනවා කොටියෙක්ගේ දතක්. ඉතින් කල්පනා කලා මේ දත ගැන හොයන්න....

අද ඉතින් අපි දත ගැන කතා කරමු... දත වනාහී නොයෙක් නොයෙක් ආහාර වර්ග කපා කොටා මිරිකා කුඩු කර ගැනීමට මිනිසාට ස්වභාව දර්මයා විසින් ලබා දී ඇති මහාර්ඝ වස්තුවකි. ඒ මිනිස් දත ගැනය..
ඇපෙ සීයාට හොදට කතන්දර කීමට හැකිය අපි ඒ දවස් වල  දත කට මැදගෙන බලා සිටින්නේ දත් නැති කටේ මත පෙන්නාලා කරන සීයාගේ කතාව කීමට ඇසීමටය
"කෝට්ටේ කළාලේ කිසිල්ලේ දත මැද ගන් රාලේ" ඓතිහාසික නවකතාවක තිබුනා වගේ ගුනේ අය්යට මතකයක් ඇත කෙසේ වෙතත් දත් මැදීම හොද පුරුද්දක් බව නොකිය මනාය
සි0හයට ඇත්තේ උල් දත්ය,. බල්ලාට ඇත්තේ බලු දත්ය. බබාට ඇත්තේ කිරි දත්ය. ඒ අතර සමහරුන්ට කිරි කිරි දත්ද ඇත. 
පහුගිය දවසක මාරම කෙනෙක් ගුනේ අය්යා දැක්කේය එ ස0ජය දත්ය. සමහරු කියන්නේ මම උබේ දත් ටික බඩට යන්න දෙන්න පුලුවන් කියාය. එතකොට නම් අපේ දත කට පූට්ටු වෙනවාය.සමහරු දත කවති. සමහරු දත නියවති. සමහරු දත් බැද ගනිති. සමහරු දත් සුද්ද කර ගති. සමහරුන්ගෙ දත් වලට් අලියන් පඩිති ඒ දත් වල හැටිය.
අපි පොඩි කාලෙ මෙ වගේ කතාවක අසා ඇත. ඒ දත කට පූට්ටු වෙනවා කියාය. සමහරු කියන්නේ දත් ටික බඩට යවනවා කියාය. සමහරු මූදටද දත නියවති.
අපෙ ගමෙ දත් බදින පොර දන්ත කාර්මිකයාය. ඔහු දත් දොස්තර ලෙසද හැදින්වෙ. ඔහු නිසා කීප දෙනෙකුගේම දත් ගැලවී ඇති බව වාර්තා වී ඇත.. ඒ ඔවුන් සියල්ල දත් නිසාය...

”රෙද්ද පල්ලෙන් වැටේ 'අයිබං' කටේ නරිවන්දම්..”

අද අපි ටිකක් රෙද්ද ගැන කතා කරමු …….

රෙද්ද කියන්නේ අපේ විලි වසා ගැනීමට බාවිතා කරන විෂේෂ ඇදුම් විසේසයකි. අපේ තාත්තා නම් කියන්නේ අපි ගමේ රෙද්ද බැනිය ඇන්ද මිනිස්සු කියාය. හැබැයි සම හරක් බීපු වෙලාවට රෙද්දද නැතුව යන එන බවද ගුනේ අය්යා දනී. සමහරු නම් කියන්නේ වි කෙයා ඔල්වෙය්ස් කියාය ඒවිට. අපේ අය්යා නම් කියන්නේ ආච්චිගේ රෙද්ද තමයි අපේ සල්ලි ඉවරයි කියාය.

අපෙ ගමේ චන්ඩියා සිරිපාලයාය ඌට අහක යන රෙද්දක් උවද කම් නැත. දවසක් උගේ තරහා කාරයකුට සිරිපාලයා නෙලුවේ සුලු දිය පහර රෙද්ද පල්ලෙන් බෙරෙන්නටය හැබැයි ඒ වෙලාවට රෙද්ද උස්සා බැලීම ගද ගහන ටොයිලට් ඒකකට අත දැමීම හා සමානය.. නමුත් ඉතින් සිරිපාලයගෙ  කෙරුවාව රෙද්ද පල්ලට ! ගියෙ ගමට බට අලුත් චන්ඩියා නිසාය. සිරිපාල ඒවිට රෙදි නැතුව මුලු ගම වටා දිවු බව තමයි ආරන්චි. ඔන්න ඉතින් කල පවු පල දෙන විට කගේ කාගෙත් රෙදි ගැලවෙනවාය.

දවසක් අපේ නැන්දා සමූපකාරයට ගියෙ  රෙද්දක් ගැනීමටය. අනේ නැන්දගේ කරුම‍යට රෙදි ඉවර වී ඇත නැන්දා අපට කීවේ සමූපකාරෙ අහක්වෙලා රෙද්ද අහක්වෙලා කියාය…

ඇපේ සීයා කියන්නේ ”රෙද්ද පල්ලෙන් වැටේ 'අයිබං' කටේ නරිවන්දම්..” කියාය. ඒ ඉතින් සීයට තරහා ගිහාම නොවැ. ආච්චීටද රෙද්දක් ඇත ඒ ආච්චිගේ රෙද්දය නැතුව ඉතින් සාරිය ඔසරිය රෙද්ද හැට්ටය ආච්චි අදින්න ඇයි………

විහිලුවටවත් නොකල යුතු දෙයක් ඇත එ අහක යන නයි රෙද්ද අස්සේ දමා ගැනීමය..

මේ ඉතින් රෙද්ද සම්බන්ද කවියකි...

රෙද්ද ඇඳගෙන යන්නෙ හරියට.

බද්ද ගැහුවා කලක මෙන්.

උස්ස උස්සා බැන්ද යුරු දෙක.

ඉද්ද ගැහුවා විලසකින් ...

මාරයා යනු මාර බඩුවක්ද.... එහෙනම් මරේ මරු...

අද මාරයා ගැන ටිකක් කතා කරන්නට ගුනේ අය්යට සිතුනාය. ඒ ඉතින් මාරයා යනු මාර බඩුවක් නිසාය. සමහරු තරහා ගිය වෙලාවට කියන්නේ මගේ මාරයා අවුස්සගන්ට ඒපා කියායා. ඒ ඉතින් තරහා ගිය වෙලාවටනේ. ඉතින් අප දන්නා පරිඩි මාරයා යනු කිසිම හිතක් පපුවක් නැති පොරක්ය. ඒ ඉතින් මාරයගේ හැටිනේ.
කාලයකට අපේ ගමට එන මාරයෙක් ඇත ඌ ඩෙoගු මාරයාය. ගෙවල් දොරවල් පිලිවෙලට තබා නොගත හොත් මේ මාරයාගෙන් බේරෙනවා බොරුය. ඇනෙක් මාරයා සිගරට් මාරයාය. දස බිම්බර මාර සෙනගටවත් බය නැති අපේ උන්ට නම් සිගරට් මාරයා ගැන කිසිම ගානක් නැත.
ඡන්ද කාලයට අපේ ගමට තවත් මාරයෙක් ගොඩ බසියි ඒ පොස්ටර් මාරයාය. පොස්ටර් මාරයා මේ හැම මාරයෙකුටම වඩා බයානක බව ගුනේ අය්යාට නම් සිතෙ. තවත් ලැග්ජා නැති මාරයෙක් ඇත ඒ ඒඩ්ස් මාරයා සභයත්වය,සංවරකම,සංස්කෘතිය අගයන අපේ මේ දේශයේ දිනෙන් දින,වසරින් වසර ඒඩ්ස් මාරයන් වැඩිවන බවට ගුනේ අය්යාට නම් හැගෙන්නේ. එකත් මාරයි ඇ
අපේ තාත්තා දවසක් මාර වැඩක් කලේය. ඒ අල්ලපු ගෙදර අoකල්ට මාරයා කියා බැන වැදීමයි... එවිට අල්ලපු ගෙදර මාර  දුවනි‍ය ඉදලත් අරන් ආවාය. ඒ ඉතින් මරු ඇවිස්සිලාය. දැන් ඉතින් මාරයාගේ හෝරාව අලබී ඇත.. මරේ මරු දැන් අපට මරු ගේමක් බලාගත හැකිය. අනේ මොන මරුද.... තාත්තා කියු මරු කතාවක් නිසා මාර දුවනිය ආපසු දිව්වාය... ඒ ඉතින් මගේ මාරයා අවුස්ස ගන්න එපා කියාය...
බුදු දහමේද මාර දිව‍ය පුත්‍රයා ගැන සදහන්වේ. දුසී නම් මාරයෙක් ගැනය  කෙසේ වෙතත් බුදු හිමි නම් මාර පරාජය කලබව අපට පැහැදිලිය හැබැයි කාමලෝකයටම අධිපති වන්නේ මාරයා බව අමතක නොකළ යුත්තකි. නමුත් නිර්වාණය අවබෝධ කර ගැනීමේ මාර්ගයේ යන අපිට බාධා කරන එක්තරා පුද්ගලයෙක් තමයි පාපී මාරයා”.
මාරයි නේද........